E34forum.nl

Bij de E32, E34, E38, E39 zijn er wat beruchte stuurslangen die flink gaan zweten. Dat is iets wat sowieso gaat optreden bij een oude auto. De hydraulische olie heeft daar ook een aandeel in. Bij de R6 motoren is het allemaal niet zo spannend en is alles makkelijk bereikbaar. Als je een E32 of E34 hebt met een V8, wordt het lastiger. Dit heeft ermee te maken dat deze body's eigenlijk niet gemaakt zijn voor een V8. Het gevolg is dat ze in 1992 even hebben zitten proppen om de V8 er toch in te krijgen.

Zo zie je dat de rembekrachtiger helemaal vooraan bij de koplamp zit. Ook zit daar je cruise control motor waardoor een hele lange bowdenkabel nodig is. Last but not least, zit het stuurvat naast de motor richting de bestuurder toe en niet vlak boven de pomp. Hierdoor ontstaat een lang traject aan slangen van het stuursysteem. De volgende afbeelding laat dit zien voor een E32:



Concreet (zonder niveauregeling) heb je:
- Een aanvoerslang vanaf het stuurvat naar de pomp toe. De aanvoerslang zit met een klem op het stuurvat en een persverbinding + banjo bout op de pomp - 18
- Een hogedruk doorvoerslang vanaf de pomp naar het stuurhuis. Deze slang heeft aan beide kanten een persverbinding en banjo bout - 15
- Een doorvoerslang vanaf het stuurhuis naar een pijp ongeveer bij het uitlaatspruitstuk bestuurderszijde. Deze slang heeft een persverbinding met banjo bout op het stuurhuis en een slangklem op een metalen pijp - 12
- Een zeer korte doorvoerslang op de bovengenoemde metalen pijp naar de metalen pijp van het koelelement dat voorin zit. Deze slang heeft aan beide zijden een slangklem - 8
- Een zeer korte doorvoerslang precies bij bovengenoemde doorvoerslang die weer het koelelement verbindt met een metalen pijp. Deze slang heeft aan beide zijden een slangklem - 8
- Een doorvoerslang (retourslang) van bovengenoemde pijp terug naar het reservoir. Deze slang heeft aan beide zijden een slangklem - 8

Ga er maar vanuit dat alle slanguiteindes zonder persverbinding gaan zweten / lekken. Voor een V8 betekent dat concreet dat je onder je vaatje 2 zweters hebt en iets dieper naast de cilinderbank een zweter hebt op nummer 12 en nummer 7.

BMW gebruikt af-fabriek knijpklemmen omdat de assemblage zo vlot gaat. Ik vervang overal knijpklemmen voor gegalvaniseerde schroefklemmen. Knijpklemmen worden gewoon slecht en schroefklemmen kun je na 5 jaar natrekken.

Om je systeem lek/zweetvrij te maken, moeten we het volgende uitvoeren:
- Alle knijpklemmen vervangen voor schroefklemmen
- Alle slangen zonder krimpverbinding vervangen voor nieuwe slangen

Je hoeft hiervoor niet naar de dealer. Zoek een zaak die met hydraulica of landbouwapparatuur werkt en vraag naar een 12x18mm slang met nylon. 12mm is de binnendiameter, 18 de buitendiameter. BMW gebruikt een standaard 12x18mm slang met 1x nylon dus iedere goede hydrauliekslang voldoet al. Als ze 12mm niet hebben, mag 12.7mm ook. De werkdruk van de slang is niet heel boeiend omdat de slangen zonder persverbinding in het lagedruk gedeelte van je stuursysteem zitten. Hou 60 bar aan en je zit goed. De pomp op een E32/E34 V8 is een LuK pomp die in het hogedruk deel 130 bar zet.

Regel via een bouwmarkt of automaterialen zaak goede gegalvaniseerde schroefklemmen. Ik was voor 10 euro klaar.

Wat je nu concreet gaat doen is:
- Slang 8 onder het vat zelf op maat na snijden uit je hydraulische slang en met 3 slangklemmen vastzetten. 1 klem onder het vat, 2 klemmen bij de pijp onderin
- Slang 12 voorzien van 2 slangklemmen bij de pijp
- Slangetjes 8 en 8 rechtsonder op maat na snijden uit je hydraulische slang en met 2+2 en 2+2 slangklemmen vastzetten

Slang 8 onder het vat kun je zelf makkelijk bereiken. Het beste tap je het systeem af onder bij de pomp en haal je daarna de slang weg. Je kunt ook het vat leegzuigen als je geen brug hebt. Hiervoor heb je een lang slangetje nodig aan je zuiger. Snij slang 8 iets langer af zodat je speelruimte hebt. Plaats eerst de 3 klemmen op de slang en plaats de slang onderin op de pijp. Plaats de slang dan aan het vat en schroef de klemmen aan. 2 onderin, 1 boven bij het vat. Het beste plaats je 1 van de klemmen onderin andersom zodat je ze op een mm naast elkaar kan krijgen zonder dat de schroefverdikkingen elkaar raken.

Dit is bij mij het resultaat:





Als slang 18 ook zweet en hij is lang genoeg, kun je 1cm bovenin verwijderen om weer een ongeknepen stuk slang te hebben. Gebruik dan een nieuwe klem bij het vaatje en 18 zou een tijd dicht moeten zitten. Deze slang heeft een persverbinding dus die vervangen gaat wat kosten en daarvoor moet je ook bij de pomp kunnen.

Slang 12 pak je aan net als slang 8 die je zojuist hebt gedaan. Het verschil is nu alleen dat je hem bij het pijpje naast de cilinderbank moet losmaken. De andere zijde heeft een krimpverbinding en zit op het stuurhuis. Als je de slang hebt losgemaakt, kun je het pijpje en de slang schoonmaken waarna je 2 klemmen er omheen schuift. Wederom is het handig de tweede klem om te keren. Draai de klemmen aan.

Hier het resultaat:






Nu volgt het moeilijke deel. Dit kan een halve dag duren. De twee vervelendste slangen zitten achter en onder de koplamp aan de bestuurderszijde. De bumper moet eraf, de nieren, de koplamp en als je cruise control hebt, moet het motortje er uit. Het plaatje waar dat motortje op zit kun je wat wegbuigen. Dan zie je de slangen zitten. De oude klemmen heb je er zo vanaf en de slangen kun je het beste met een mes van voor naar achteren doorsnijden. Dan neem je ze er zo af. Dit is wat je nu ziet:



Er is niet echt een handleiding of truc voor de nieuwe slangen. Snij de nieuwe slangen wederom weer iets langer. De 2 pijpen aan de bumperzijde lopen door een klem. Als je deze klem losschroeft kun je de pijpjes naar de bumper toe schuiven. Toch geeft dit niet heel veel ruimte en zul je heel wat moeten wringen. Het beste stop je eerst 4 en 4 slangklemmen over de achterste pijpen en duw je die even uit het zicht. Als je eenmaal de nieuwe slangen er op hebt zitten, moet je met je vingers zo goed mogelijk zoeken waar de pijpjes ophouden. (zie foto voor inschatting). Precies daar doe je op de bovenste en onderste slang de eerste klem en meteen daarachter de tweede klem. Dat geldt voor beide kanten. Hier is het lastig om klemmen om te draaien. Je hebt weinig ruimte.

Door tijdgebrek kon ik geen foto maken van het resultaat vanuit de koplamppositie. Uiteindelijk thuis via de visco nog wat foto's van het eindresultaat:





Het fijne hier is, dat hydrauliek uit de industrie gewoon toegepast kan worden. Zelfs al zou ik een slang met persverbinding vervangen, zou ik gewoon met de banjo maat en een voorbeeldslang naar een hydrauliekzaak lopen en door hun een veel betere verbinding laten maken. De kosten van de slangen die ik nu heb vervangen zouden bij BMW al gauw naar 75 euro lopen. Ik kocht 2 meter hydrauliekslang en was met 20 euro klaar. Hiervan heb ik nog dik anderhalve meter over voor de toekomst. De slangklemmen waren ongeveer 10 euro. In totaal kun je het lage druk deel dus voor 30 euro en een zaterdag aanpakken.

Inmiddels een paar 100 km gereden en alles is lek en zweet vrij. Volgende week maak ik de hele motorbaai onder schoon om zuiver te kunnen meten of nog iets zweet of lekt.

Matthijs, prachtige aktie en goed beschreven. Zal veel voldoening geven. Veel E34's zullen met zwetende hydraulische leidingen rondrijden. Kun je aangeven waarom het belangrijk is dat zweten te stoppen?

1: Het wordt overal vet en rommelig
2: Je niveau is op termijn te laag
3: Je pomp kan lucht aanzuigen en lawaai maken
4: Het is pauper om onder je auto een druppel te zien liggen behoudens airco condens

Al 2x werd er bij de APK gewezen naar wat nattigheid. Beide keren zo weggespoten dus niet eens een opmerking op het APK rapport. Ik wil niet eens dat er gewezen kan worden. Je moet onder je auto kunnen staan en een droge motor zien. Hoogstens wat vliegroest op je dragers en diff.

Mooie beschrijving en handige tips voor wat betreft de slangen.

Dit verhaal krijgt een staartje. Wie dit op een E34 of E32 heeft, kan het beste meteen all-in gaan.

De irritante slangetjes onder de koplamp zijn weer wat gaan zweten. Ik kan wel doorrijden maar vroeg of laat wordt het een kliederboel. Vandaag de zaak weer uit elkaar en de slangen verwijderd. Dit keer ga ik "all-in". Ik vervang het hele leidingwerk en modificeer de koeler.

Zie onder de situatieschets:





We zitten dus met een koelelement dat ver doorloopt, de bocht om gaat en daar getrompt is. Vervolgens enkele centimeters slang.. waarna weer een stalen deel met getrompte eindes start.

Ik wil de koeler nog voor de bocht afzagen zodat de koeler recht richting de koplamp loopt. Daar bij het afgezaagde deel laat ik de koeler dan trompen. Vervolgens gebruik ik de hydrauliekslang die ik overal al had toegepast om vanaf dat punt de bocht om te gaan en helemaal door te gaan naar het stuurvaatje (leiding 1) en de retour van het stuurhuis (leiding 2). Om te verbinden met de retour van het stuurhuis (zit naast de cilinderbank onder je stuurvaatje) gebruik ik een slangverbinder.

Op deze wijze zit alles binnen handbereik en is montage zeer makkelijk. Om de hydrauliekslang te beschermen, ga ik het hele traject beschermen door er tuinslang omheen te doen . De slang zelf is al zeer sterk maar met een soort van tuinslang-wapening gaat er niks fout. Onder het stuurvaatje heb ik ook 2 stukken van deze aftermarket slang toegepast en dat is nu sinds februari helemaal zweetvrij.

Zie tekening:



Hierna ga ik de automaatkoeler aanpakken zoals in het andere topic beschreven. Ik heb de BMW al uit elkaar liggen voor deze ingreep dus binnen 2 - 3 dagen moet het klaar zijn.

Jullie hebben nog een update tegoed van dit projectje. Het zit inmiddels al een tijdje maar ik ben er nooit aan toegekomen om het op de forums af te ronden met wat foto's.

Ik heb uiteindelijk besloten om tijdelijk (een jaar of 2?) de 2e automaat koeler te gebruiken voor mijn stuursysteem. Dit stelt me in staat het irritante koelelementje achter de nieren weg te halen. Ook geeft dit me de aansluiting voor stuurslangen binnen handbereik. Je kunt erbij op de stoep als je onder de auto kruipt. Ik heb op meerdere ZEER WARME dagen gemeten met een computer op de OBD poort wat de baktemperatuur doet bij stilstand en filerijden in de brandende zon. Die temperatuur blijft met 1 koeler gewoon ruim onder de 70c (kritiek punt voor ATF). Ik kom dus gewoon weg met 1 koeler. Ga je rijden, gaat de temperatuur nog lager door rijwindkoeling van het element.

Ik heb eerst de pijpleiding van- en naar de automaat vervangen voor nieuwe BMW leidingen. Kost +/- 150 euro en is het ook waard na 25 jaar.

De oude leidingen waren licht roestig op de plekken waar regenwater kon opspatten. Bij de automaat zelf (warm, naast de uitlaat en hoog onder de auto) waren de oude pijpen nog 100% nieuwwaardig incl. dikke laag coating.

Ik heb de pijpen doorgesneden en de aansluitstukken van de automaat gebruikt voor de tweede koeler. Bij een hydrauliekzaak zijn hier 2 slangtules aangemaakt. Dat is d.m.v. hard solderen (450c+) gedaan. Dit geheel heb ik extra gecoat met gewone mat zwarte verf, enkele laagjes erop. Dit ging toen met 2 nieuwe o-ringen in de 2e koeler die ik heb geplaatst. De verbinding ziet er als volgt uit (geleende foto, OEM):



Die twee leidingen zitten met een o-ring in een metalen blokje. Het klemblokje zit met een normale bout daar tegenaan bevestigd. Op deze wijze worden de leidingen met o-ring tegen de koeler aangeklemd. Bij mijn 2e koeler zitten aan die leidingen dus 2 lange tules waar goede hydrauliek slangen op zitten met 2 klemmen per slang.

Zie hier de foto's. De bodemplaat van de motor ontbreekt omdat ik nog wat bezig was de afgelopen dagen.






Hier de foto van de voorzijde zonder origineel koelelement:



Mijn stuurolie wordt nu zeer goed gekoeld. Bij het warmer worden stijgt het niveau, dat is normaal. Ik heb wel gemerkt dat het niveau nu een stuk minder stijgt dan voorheen. Aangezien het voor het stuursysteem niet uitmaakt of je 10 of 20 graden kouder bezig bent, ben ik nergens bang voor. Alle stuurslangen zijn ook beschermd met een dikke kunststof omhulsel. Al zouden leidingen gaan schuiven of zou iets tijdens het rijden er tegenaan komen, dit kunststof is zeer sterk en houdt dat tegen.

Op termijn ga ik deze 2 koelers weer verwijderen. Je gelooft het niet. Dat heeft ermee te maken dat ik een 540i radiateur wil plaatsen. Dit is een dikkere radiateur waardoor de spleet waarin nu de 2 koelers zitten, nodig is voor de radiateur zelf. De 540i heeft zijn bakkoeler aan de 5HP30 gemonteerd zitten.

Wat ik daarmee van plan ben, is voorin, achter de nieren en voor de A/C ventilator, 3 langwerpige koelers plaatsen. 1 voor het stuursysteem en 2 voor de automaat. Ik kies dan wel voor een ander bevestigingssysteem. Wat ik dan wil gaan doen, is koelers plaatsen die bijvoorbeeld voor motorolie worden gebruikt en met banjobouten vastzitten. Ik kan daar dan banjobouten opschroeven die standaard een tule hebben waarna ik hydrauliekslang kan trekken waar ik maar wil. Op de stalen pijpen van de automaat (ook al zijn ze net een jaar nieuw) laat ik dan ook slangtules hardsolderen. Een andere kleine toevoeging hierbij, is dat ik de standaard A/C ventilator vervang voor een ventilator met veel meer m3 verplaatsing.

Op deze wijze heb ik op lange termijn een grotere radiateur, 3 koelers en een meer robuust bevestigingssysteem. Banjo's zijn beter dan dit o-ring systeem ook al gaat dit jaren goed zitten.

De reden voor al deze enigszins overdreven upgrades, is dat ik denk dat het 's zomers steeds warmer en droger is vergeleken met 1988 - 1995. Ook al heb ik nog nooit een te warme auto gehad, wil ik hier geen gezeik mee. Ook is te koud niet erg voor een motorblok. De thermostaat gaat dan gewoon dichter / dicht. Tevens is het voor de automaat en stuurolie geen probleem om structureel koeler te lopen.