Bij de E32, E34, E38, E39 zijn er wat beruchte stuurslangen die flink gaan zweten. Dat is iets wat sowieso gaat optreden bij een oude auto. De hydraulische olie heeft daar ook een aandeel in. Bij de R6 motoren is het allemaal niet zo spannend en is alles makkelijk bereikbaar. Als je een E32 of E34 hebt met een V8, wordt het lastiger. Dit heeft ermee te maken dat deze body's eigenlijk niet gemaakt zijn voor een V8. Het gevolg is dat ze in 1992 even hebben zitten proppen om de V8 er toch in te krijgen.
Zo zie je dat de rembekrachtiger helemaal vooraan bij de koplamp zit. Ook zit daar je cruise control motor waardoor een hele lange bowdenkabel nodig is. Last but not least, zit het stuurvat naast de motor richting de bestuurder toe en niet vlak boven de pomp. Hierdoor ontstaat een lang traject aan slangen van het stuursysteem. De volgende afbeelding laat dit zien voor een E32:
Concreet (zonder niveauregeling) heb je:
- Een aanvoerslang vanaf het stuurvat naar de pomp toe. De aanvoerslang zit met een klem op het stuurvat en een persverbinding + banjo bout op de pomp - 18
- Een hogedruk doorvoerslang vanaf de pomp naar het stuurhuis. Deze slang heeft aan beide kanten een persverbinding en banjo bout - 15
- Een doorvoerslang vanaf het stuurhuis naar een pijp ongeveer bij het uitlaatspruitstuk bestuurderszijde. Deze slang heeft een persverbinding met banjo bout op het stuurhuis en een slangklem op een metalen pijp - 12
- Een zeer korte doorvoerslang op de bovengenoemde metalen pijp naar de metalen pijp van het koelelement dat voorin zit. Deze slang heeft aan beide zijden een slangklem - 8
- Een zeer korte doorvoerslang precies bij bovengenoemde doorvoerslang die weer het koelelement verbindt met een metalen pijp. Deze slang heeft aan beide zijden een slangklem - 8
- Een doorvoerslang (retourslang) van bovengenoemde pijp terug naar het reservoir. Deze slang heeft aan beide zijden een slangklem - 8
Ga er maar vanuit dat alle slanguiteindes zonder persverbinding gaan zweten / lekken. Voor een V8 betekent dat concreet dat je onder je vaatje 2 zweters hebt en iets dieper naast de cilinderbank een zweter hebt op nummer 12 en nummer 7.
BMW gebruikt af-fabriek knijpklemmen omdat de assemblage zo vlot gaat. Ik vervang overal knijpklemmen voor gegalvaniseerde schroefklemmen. Knijpklemmen worden gewoon slecht en schroefklemmen kun je na 5 jaar natrekken.
Om je systeem lek/zweetvrij te maken, moeten we het volgende uitvoeren:
- Alle knijpklemmen vervangen voor schroefklemmen
- Alle slangen zonder krimpverbinding vervangen voor nieuwe slangen
Je hoeft hiervoor niet naar de dealer. Zoek een zaak die met hydraulica of landbouwapparatuur werkt en vraag naar een 12x18mm slang met nylon. 12mm is de binnendiameter, 18 de buitendiameter. BMW gebruikt een standaard 12x18mm slang met 1x nylon dus iedere goede hydrauliekslang voldoet al. Als ze 12mm niet hebben, mag 12.7mm ook. De werkdruk van de slang is niet heel boeiend omdat de slangen zonder persverbinding in het lagedruk gedeelte van je stuursysteem zitten. Hou 60 bar aan en je zit goed. De pomp op een E32/E34 V8 is een LuK pomp die in het hogedruk deel 130 bar zet.
Regel via een bouwmarkt of automaterialen zaak goede gegalvaniseerde schroefklemmen. Ik was voor 10 euro klaar.
Wat je nu concreet gaat doen is:
- Slang 8 onder het vat zelf op maat na snijden uit je hydraulische slang en met 3 slangklemmen vastzetten. 1 klem onder het vat, 2 klemmen bij de pijp onderin
- Slang 12 voorzien van 2 slangklemmen bij de pijp
- Slangetjes 8 en 8 rechtsonder op maat na snijden uit je hydraulische slang en met 2+2 en 2+2 slangklemmen vastzetten
Slang 8 onder het vat kun je zelf makkelijk bereiken. Het beste tap je het systeem af onder bij de pomp en haal je daarna de slang weg. Je kunt ook het vat leegzuigen als je geen brug hebt. Hiervoor heb je een lang slangetje nodig aan je zuiger. Snij slang 8 iets langer af zodat je speelruimte hebt. Plaats eerst de 3 klemmen op de slang en plaats de slang onderin op de pijp. Plaats de slang dan aan het vat en schroef de klemmen aan. 2 onderin, 1 boven bij het vat. Het beste plaats je 1 van de klemmen onderin andersom zodat je ze op een mm naast elkaar kan krijgen zonder dat de schroefverdikkingen elkaar raken.
Dit is bij mij het resultaat:
Als slang 18 ook zweet en hij is lang genoeg, kun je 1cm bovenin verwijderen om weer een ongeknepen stuk slang te hebben. Gebruik dan een nieuwe klem bij het vaatje en 18 zou een tijd dicht moeten zitten. Deze slang heeft een persverbinding dus die vervangen gaat wat kosten en daarvoor moet je ook bij de pomp kunnen.
Slang 12 pak je aan net als slang 8 die je zojuist hebt gedaan. Het verschil is nu alleen dat je hem bij het pijpje naast de cilinderbank moet losmaken. De andere zijde heeft een krimpverbinding en zit op het stuurhuis. Als je de slang hebt losgemaakt, kun je het pijpje en de slang schoonmaken waarna je 2 klemmen er omheen schuift. Wederom is het handig de tweede klem om te keren. Draai de klemmen aan.
Hier het resultaat:
Nu volgt het moeilijke deel. Dit kan een halve dag duren. De twee vervelendste slangen zitten achter en onder de koplamp aan de bestuurderszijde. De bumper moet eraf, de nieren, de koplamp en als je cruise control hebt, moet het motortje er uit. Het plaatje waar dat motortje op zit kun je wat wegbuigen. Dan zie je de slangen zitten. De oude klemmen heb je er zo vanaf en de slangen kun je het beste met een mes van voor naar achteren doorsnijden. Dan neem je ze er zo af. Dit is wat je nu ziet:
Er is niet echt een handleiding of truc voor de nieuwe slangen. Snij de nieuwe slangen wederom weer iets langer. De 2 pijpen aan de bumperzijde lopen door een klem. Als je deze klem losschroeft kun je de pijpjes naar de bumper toe schuiven. Toch geeft dit niet heel veel ruimte en zul je heel wat moeten wringen. Het beste stop je eerst 4 en 4 slangklemmen over de achterste pijpen en duw je die even uit het zicht. Als je eenmaal de nieuwe slangen er op hebt zitten, moet je met je vingers zo goed mogelijk zoeken waar de pijpjes ophouden. (zie foto voor inschatting). Precies daar doe je op de bovenste en onderste slang de eerste klem en meteen daarachter de tweede klem. Dat geldt voor beide kanten. Hier is het lastig om klemmen om te draaien. Je hebt weinig ruimte.
Door tijdgebrek kon ik geen foto maken van het resultaat vanuit de koplamppositie. Uiteindelijk thuis via de visco nog wat foto's van het eindresultaat:
Het fijne hier is, dat hydrauliek uit de industrie gewoon toegepast kan worden. Zelfs al zou ik een slang met persverbinding vervangen, zou ik gewoon met de banjo maat en een voorbeeldslang naar een hydrauliekzaak lopen en door hun een veel betere verbinding laten maken. De kosten van de slangen die ik nu heb vervangen zouden bij BMW al gauw naar 75 euro lopen. Ik kocht 2 meter hydrauliekslang en was met 20 euro klaar. Hiervan heb ik nog dik anderhalve meter over voor de toekomst. De slangklemmen waren ongeveer 10 euro. In totaal kun je het lage druk deel dus voor 30 euro en een zaterdag aanpakken.
Inmiddels een paar 100 km gereden en alles is lek en zweet vrij. Volgende week maak ik de hele motorbaai onder schoon om zuiver te kunnen meten of nog iets zweet of lekt.
Zo zie je dat de rembekrachtiger helemaal vooraan bij de koplamp zit. Ook zit daar je cruise control motor waardoor een hele lange bowdenkabel nodig is. Last but not least, zit het stuurvat naast de motor richting de bestuurder toe en niet vlak boven de pomp. Hierdoor ontstaat een lang traject aan slangen van het stuursysteem. De volgende afbeelding laat dit zien voor een E32:
Concreet (zonder niveauregeling) heb je:
- Een aanvoerslang vanaf het stuurvat naar de pomp toe. De aanvoerslang zit met een klem op het stuurvat en een persverbinding + banjo bout op de pomp - 18
- Een hogedruk doorvoerslang vanaf de pomp naar het stuurhuis. Deze slang heeft aan beide kanten een persverbinding en banjo bout - 15
- Een doorvoerslang vanaf het stuurhuis naar een pijp ongeveer bij het uitlaatspruitstuk bestuurderszijde. Deze slang heeft een persverbinding met banjo bout op het stuurhuis en een slangklem op een metalen pijp - 12
- Een zeer korte doorvoerslang op de bovengenoemde metalen pijp naar de metalen pijp van het koelelement dat voorin zit. Deze slang heeft aan beide zijden een slangklem - 8
- Een zeer korte doorvoerslang precies bij bovengenoemde doorvoerslang die weer het koelelement verbindt met een metalen pijp. Deze slang heeft aan beide zijden een slangklem - 8
- Een doorvoerslang (retourslang) van bovengenoemde pijp terug naar het reservoir. Deze slang heeft aan beide zijden een slangklem - 8
Ga er maar vanuit dat alle slanguiteindes zonder persverbinding gaan zweten / lekken. Voor een V8 betekent dat concreet dat je onder je vaatje 2 zweters hebt en iets dieper naast de cilinderbank een zweter hebt op nummer 12 en nummer 7.
BMW gebruikt af-fabriek knijpklemmen omdat de assemblage zo vlot gaat. Ik vervang overal knijpklemmen voor gegalvaniseerde schroefklemmen. Knijpklemmen worden gewoon slecht en schroefklemmen kun je na 5 jaar natrekken.
Om je systeem lek/zweetvrij te maken, moeten we het volgende uitvoeren:
- Alle knijpklemmen vervangen voor schroefklemmen
- Alle slangen zonder krimpverbinding vervangen voor nieuwe slangen
Je hoeft hiervoor niet naar de dealer. Zoek een zaak die met hydraulica of landbouwapparatuur werkt en vraag naar een 12x18mm slang met nylon. 12mm is de binnendiameter, 18 de buitendiameter. BMW gebruikt een standaard 12x18mm slang met 1x nylon dus iedere goede hydrauliekslang voldoet al. Als ze 12mm niet hebben, mag 12.7mm ook. De werkdruk van de slang is niet heel boeiend omdat de slangen zonder persverbinding in het lagedruk gedeelte van je stuursysteem zitten. Hou 60 bar aan en je zit goed. De pomp op een E32/E34 V8 is een LuK pomp die in het hogedruk deel 130 bar zet.
Regel via een bouwmarkt of automaterialen zaak goede gegalvaniseerde schroefklemmen. Ik was voor 10 euro klaar.
Wat je nu concreet gaat doen is:
- Slang 8 onder het vat zelf op maat na snijden uit je hydraulische slang en met 3 slangklemmen vastzetten. 1 klem onder het vat, 2 klemmen bij de pijp onderin
- Slang 12 voorzien van 2 slangklemmen bij de pijp
- Slangetjes 8 en 8 rechtsonder op maat na snijden uit je hydraulische slang en met 2+2 en 2+2 slangklemmen vastzetten
Slang 8 onder het vat kun je zelf makkelijk bereiken. Het beste tap je het systeem af onder bij de pomp en haal je daarna de slang weg. Je kunt ook het vat leegzuigen als je geen brug hebt. Hiervoor heb je een lang slangetje nodig aan je zuiger. Snij slang 8 iets langer af zodat je speelruimte hebt. Plaats eerst de 3 klemmen op de slang en plaats de slang onderin op de pijp. Plaats de slang dan aan het vat en schroef de klemmen aan. 2 onderin, 1 boven bij het vat. Het beste plaats je 1 van de klemmen onderin andersom zodat je ze op een mm naast elkaar kan krijgen zonder dat de schroefverdikkingen elkaar raken.
Dit is bij mij het resultaat:
Als slang 18 ook zweet en hij is lang genoeg, kun je 1cm bovenin verwijderen om weer een ongeknepen stuk slang te hebben. Gebruik dan een nieuwe klem bij het vaatje en 18 zou een tijd dicht moeten zitten. Deze slang heeft een persverbinding dus die vervangen gaat wat kosten en daarvoor moet je ook bij de pomp kunnen.
Slang 12 pak je aan net als slang 8 die je zojuist hebt gedaan. Het verschil is nu alleen dat je hem bij het pijpje naast de cilinderbank moet losmaken. De andere zijde heeft een krimpverbinding en zit op het stuurhuis. Als je de slang hebt losgemaakt, kun je het pijpje en de slang schoonmaken waarna je 2 klemmen er omheen schuift. Wederom is het handig de tweede klem om te keren. Draai de klemmen aan.
Hier het resultaat:
Nu volgt het moeilijke deel. Dit kan een halve dag duren. De twee vervelendste slangen zitten achter en onder de koplamp aan de bestuurderszijde. De bumper moet eraf, de nieren, de koplamp en als je cruise control hebt, moet het motortje er uit. Het plaatje waar dat motortje op zit kun je wat wegbuigen. Dan zie je de slangen zitten. De oude klemmen heb je er zo vanaf en de slangen kun je het beste met een mes van voor naar achteren doorsnijden. Dan neem je ze er zo af. Dit is wat je nu ziet:
Er is niet echt een handleiding of truc voor de nieuwe slangen. Snij de nieuwe slangen wederom weer iets langer. De 2 pijpen aan de bumperzijde lopen door een klem. Als je deze klem losschroeft kun je de pijpjes naar de bumper toe schuiven. Toch geeft dit niet heel veel ruimte en zul je heel wat moeten wringen. Het beste stop je eerst 4 en 4 slangklemmen over de achterste pijpen en duw je die even uit het zicht. Als je eenmaal de nieuwe slangen er op hebt zitten, moet je met je vingers zo goed mogelijk zoeken waar de pijpjes ophouden. (zie foto voor inschatting). Precies daar doe je op de bovenste en onderste slang de eerste klem en meteen daarachter de tweede klem. Dat geldt voor beide kanten. Hier is het lastig om klemmen om te draaien. Je hebt weinig ruimte.
Door tijdgebrek kon ik geen foto maken van het resultaat vanuit de koplamppositie. Uiteindelijk thuis via de visco nog wat foto's van het eindresultaat:
Het fijne hier is, dat hydrauliek uit de industrie gewoon toegepast kan worden. Zelfs al zou ik een slang met persverbinding vervangen, zou ik gewoon met de banjo maat en een voorbeeldslang naar een hydrauliekzaak lopen en door hun een veel betere verbinding laten maken. De kosten van de slangen die ik nu heb vervangen zouden bij BMW al gauw naar 75 euro lopen. Ik kocht 2 meter hydrauliekslang en was met 20 euro klaar. Hiervan heb ik nog dik anderhalve meter over voor de toekomst. De slangklemmen waren ongeveer 10 euro. In totaal kun je het lage druk deel dus voor 30 euro en een zaterdag aanpakken.
Inmiddels een paar 100 km gereden en alles is lek en zweet vrij. Volgende week maak ik de hele motorbaai onder schoon om zuiver te kunnen meten of nog iets zweet of lekt.
. De slang zelf is al zeer sterk maar met een soort van tuinslang-wapening gaat er niks fout. Onder het stuurvaatje heb ik ook 2 stukken van deze aftermarket slang toegepast en dat is nu sinds februari helemaal zweetvrij.
